Posługa nadzwyczajnych szafarzy Komunii Św. jest istotnym elementem życia liturgicznego i duszpasterskiego w Kościele w Polsce, a szczegółowe wytyczne na ten temat można odnaleźć w dokumentach udostępnianych przez serwisy nszafarze.pl oraz diecezja.pl (portal Archidiecezji Krakowskiej).
Historia i ustanowienie posługi
Posługa świeckich pomocników w udzielaniu Komunii Św. została wprowadzona w Polsce w 1991r., natomiast w samej Archidiecezji Krakowskiej ustanowił ją kardynał Stanisław Dziwisz dekretem z dnia 12 grudnia 2005 roku. Głównym motywem tej decyzji była troska o chorych i starszych wiernych, którzy ze względu na stan zdrowia nie mogą uczestniczyć w Mszy Św. w kościele. Patronem szafarzy w archidiecezji krakowskiej jest św. Stanisław Kazimierczyk, który słynął z wielkiej gorliwości eucharystycznej i opieki nad potrzebującymi.
Kto może zostać szafarzem?
Zgodnie z informacjami z serwisu diecezja.pl, kandydatem na nadzwyczajnego szafarza może być mężczyzna w wieku od 25 do 65 lat. Kluczowe są jednak przymioty duchowe i moralne.
Kandydat musi odznaczać się:
- wzorowym życiem małżeńskim i rodzinnym,
- dojrzałością w wierze i zdrową pobożnością eucharystyczną,
- aktywnym zaangażowaniem w życie parafii oraz dobrą opinią wśród wiernych.
Dokumenty zaznaczają, że szafarzami nie powinny być osoby pełniące funkcje publiczne (np. politycy czy biznesmeni), aby uniknąć podejrzeń o wykorzystywanie posługi do innych celów niż religijne.
Formacja i przygotowanie
Proces stawania się szafarzem obejmuje specjalistyczne studium przygotowawcze. Kurs składa się zazwyczaj z sześciu sobotnich zjazdów, podczas których kandydaci zgłębiają wiedzę z zakresu teologii Eucharystii, liturgiki oraz duchowości. Całość formacji wieńczą trzydniowe rekolekcje zamknięte. Co ważne, koszty kursu, zakupu alby oraz niezbędnych naczyń liturgicznych (takich jak bursa i cyborium do zanoszenia Komunii chorym) pokrywa zazwyczaj parafia kandydata.
Zadania i zasady posługi
Głównym zadaniem nadzwyczajnego szafarza jest regularne zanoszenie Komunii Św. chorym. Szafarz odwiedza ich najczęściej w niedziele i święta, co pozwala chorym na duchową łączność ze wspólnotą parafialną zgromadzoną na Eucharystii.
W sytuacjach nadzwyczajnych szafarze pomagają również w rozdzielaniu Komunii podczas Mszy Św. w kościele – dzieje się tak, gdy liczba wiernych jest bardzo duża, a brakuje szafarzy zwyczajnych (kapłanów i diakonów) lub gdy stan zdrowia celebransa utrudnia mu sprawne udzielanie sakramentu. Podczas liturgii szafarz ubrany jest w albę i zajmuje miejsce w prezbiterium.
Formalności i odnawianie upoważnienia
Upoważnienie do pełnienia posługi nadaje Arcybiskup Metropolita na prośbę proboszcza parafii. Zgodnie z zasadami opisanymi na stronie diecezjalnej, uprawnienia te są terminowe i wymagają corocznego odnowienia. Warunkiem przedłużenia misji jest nienaganna postawa szafarza oraz jego udział w corocznych rekolekcjach formacyjnych.
Podsumowując, posługa nadzwyczajnych szafarzy nie jest „wyręczaniem” kapłanów, ale wyrazem troski Kościoła o to, by nikt z wiernych nie był pozbawiony sakramentalnego pokarmu, zwłaszcza w chwilach choroby i cierpienia.